Ngā Pātai me ngā Whakautu

He aha te take me whai pūnaha kōwhiri?

I hangaia te Pūnaha Kōwhiri Puni Taratahi hei whakahaere i ngā rerenga mai a te hunga ka tau mai ki Aotearoa. Mā konei ka pai ake te whakarite a Ngā Whakahaerenga Taratahi, Whakamohoao Hoki (MIQ), mā te whakataurite i te nui tangata e rere mai ana ki konei, ki te nui rūma e wātea ana ki ngā whakahaerenga puni taratahi.

Me whai Tīkiti Kōwhiri Puni Taratahi ngā kaipupuri mana whakauru i mua i te uru mai ki tēnei motu?

Ko te Pūnaha Kōwhiri Puni Taratahi nei, mā te katoa, otirā mā ngā kaipupuri mana whakauru hoki, e tae mai ana ki Aotearoa atu i te 8 karaka i te ata, te 5 o ngā rā o Whiringa-ā-nuku. Ko te hunga tokoiti anake ka noho wātea i te hoko tīkiti kōwhiri, e eke ai i te wakarererangi ki Aotearoa.

Ko wai te hunga e noho wātea ana i te whakamahi i te Pūnaha Kōwhiri Puni Taratahi?

Ko te hunga tokoiti anake ka noho wātea i te whakamahi i te Pūnaha Kōwhiri Puni Taratahi, me te whakaatu tīkiti mai i te wā kei te ekengia te wakarererangi. Ko te nuinga o ēnei hunga me whakauru tonu ki tētahi puni taratahi noho ai. Ka wehea te kōwhiri haere i ēnei o ngā hunga. Ākene ka pātaihia te hunga noho wātea ki te waharoa takiuru, i te wā rānei e eke ana ki te wakarererangi, kia whakaatuna mai he taunaki o tā rātou noho wātea, pēnei i tētahi tautuhi, i tētahi reta ōkawa rānei.

Me pēhea e riro ai tētahi tīkiti i te hunga haere?

Ka taea te tiki atu ngā tīkiti mai i te tāwaha tuihono a te Pūnaha Kōwhiri Puni Taratahi, atu i te 8 karaka i te ata, te 5 o ngā rā o Whiringa-ā-nuku.

Me hanga e ngā kaiwhakamahi tētahi pūkete e āhei ai te whakamahi i te Pūnaha Kōwhiri Puni Taratahi. Mā te pūkete a te kaiwhakamahi e āhei ai te tangata ki te pupuri atu i te noho ki tētahi puni taratahi hei kaihaere takitahi, hei māngai rānei mō tētahi tira haere, hei māngai rānei mō ētahi atu tāngata, rōpū rānei.

He kawa takahanga e whā e whiwhi tīkiti ai:

  1. Hangaa tētahi rēhita mō tētahi kaihaere takitahi, mō tētahi tira whānau rānei.

    Tāurua ngā taipitopito kaihaere a te tangata takitahi, a te katoa rānei o te tira haere.
    Me whakaoti e ngā tokorua, e haere takitahi ana, tētahi ‘rēhita whānau’.
  2. Puritia te wāhi noho

    Tīpakongia te rā takune o te taenga mai ki Aotearoa a te takitahi, a te takitini rānei. Atu i tēnei rangi, ka puritia tō rātou nohotanga 14-rangi ki te puni taratahi mō te 48 haora, i te wā e wātea ana kia pukangia mai ana e rātou ngā tīkiti wakarererangi.
  3. Inā ka pukangia ngā tīkiti wakarererangi, āta mahia e rite ai te rā e tau mai ai koe ki Aotearoa me te rā i tāurua ki te Pūnaha.

    E hoki ki te pae ipurangi ka tāuru atu ēnei taipitopito wakarererangi ki te pūnaha, hei whakaū i te whakahaere kōwhiri noho taratahi.
  4. Tāia, tiki ake rānei te tīkiti

    Ka whakaterea wawetia te tīkiti hei tā, hei tiki ake rānei inā ka whakaūngia ai te kōwhiringa. Ka īmēratia hoki koe. Ka uia tonutia ngā kaihaere e ngā umanga rererangi kia whakaatuna mai ā rātou tīkiti ā-kikokiko nei, ki runga waea pūkoro rānei i mua i te ekenga ki te wakarererangi. 

Ka uia atu ngā kaihaere e ngā umanga wakarererangi kia whakaatuna mai te Tīkiti Kōwhiri Noho Taratahi ki te waharoa, i te wā rānei kei te ekengia te wakarererangi ki Aotearoa. Ka uia anō pea rātou kia whakaatuna mai te tīkiti i ngā tōpito o Aotearoa ka haerea e rātou.

Ka whakatakaroa te Pūnaha Kōwhiri Noho Taratahi i te haere mai ki Aotearoa?

Neke atu i te 7,000 tāngata te kītanga o ngā puni noho taratahi me ngā puni whakamohoao. Ko te whakaaro kāore te Pūnaha e whakatakaroa i ngā haerenga mai ki Aotearoa.

He utu mō te tīkiti?

Kāo. Hāunga ētahi tāngata noa iho me whai whakaaro ki ngā utu o tō rātou noho ki te puni taratahi, puni whakamohoao rānei.

Ka pēhea mēnā e hikaka ana tētahi ki te haere, engari kāhore he tūnga e wātea ana i te pūnaha?

E mātau atu ana kei ētahi āhuatanga anō me hoki wawe mai te tangata ki Aotearoa. E whakapau kaha ana mātou ki te hanga tukanga hei whakahaere i ēnei tū āhuatanga. Tēnā tirohia te pae ipurangi a MIQ mō ētahi atu pārongo.

Ka āhei ngā kaihaere ki te kōwhiri i te puni taratahi ka nōhia e rātou?

Kāo. Kāhore te Pūnaha e whakaae kia kōwhiri ngā kaihaere i te puni ka nōhia e rātou. He rite tonu ka kōwhiria atu ngā pāhīhī o te reretanga ki te puni noho taratahi, i tua atu i ērā i tirohia atu, he teitei ake te mōrearea kei pāngia e te Mate Korona. Ko ēnei hunga, ka whakamohoaotia. 

Ka āhei ngā whānau te noho ki te puni noho taratahi kotahi?

Āe. Ka āhei ngā tira whānau te rēhita ki te Pūnaha mā te kōwhiringa ‘rēhita whānau’, otiia mā ngā tira whānau ki te 12 tāngata te rahi. Ka tuarihia atu ngā rūma tāpui ki te puni kotahi mēnā ka taea.

Mō ngā tira whānau neke atu i te 12 tāngata, me hanga e te whānau kia rua, neke atu rānei ngā rēhitatanga. Me tautohu i ia rēhita, arā ki te pouaka tuhi o ‘Tono Angitū me ētahi atu pārongo rānei’ kei raro i te ‘Poutama 2’, e hiahia ana te hunga o ngā rēhita e rua (neke atu rānei), otirā te tira whānau, kia ngātahi te noho taratahi. Kotahi te tīkiti ka tukuna mō ia rēhita.

Ko te hunga e haere ana i roto i ngā rōpū ēhara i te whānau, me hanga ngā pūkete takitahi, māna e hiahia ana rātou kia noho tahi ki ngā ruma i te puni noho taratahi.

Me whai tīkiti te hunga i puka i ā rātou rerenga i mua i te oreorenga o te Pūnaha?

Ki te tau mai tō wakarererangi i te wā waimarie, arā, atu i te 8 karaka i te ata, te 5 o ngā rā o Whiringa-ā-nuku, ki te 11.59 karaka i te pō, te 2 o ngā rā o Whiringa-ā-rangi, tēnei te whakakipakipa i a koe kia tere tonu te whai tīkiti.

Ki te tau mai tō wakarererangi ki Aotearoa i muri i te 12 karaka i te ata, te 3 o ngā rā o Whiringa-ā-rangi, me whai tīkiti koe, ahakoa anō āhea i pukangia e koe tō rerenga mai.

Ka kite pea ētahi o ngā kaihaere i puka i ā rātou rerenga i mua i te oreorenga o te pūnaha, kua kore nei he tūnga ki te Pūnaha Kōwhiri mō te rā e tau mai ai rātou. E whakaritea mai ana te tukanga e āhei ai ēnei kaihaere te tono i tētahi Tīkiti Kōwhiri Noho Taratahi. Tēna tirohia te pae ipurangi MIQ mō ētahi atu pārongo.

Kei hea ngā āwhina mō te whakamahi i te Pūnaha Kōwhiri Noho Taratahi?

Mēnā he pātai anō āu, tēnā whakapā atu ki te Pūtahi Ratonga MIQ i 0800 476 647 (mō Aotearoa), i +64 4 931 57120 (mō waho atu i Aotearoa) rānei. Ka whai utu pea. Ka āhei anō te tuku āu pātai ki te Pūtahi Ratonga MIQ i te pae ipurangi a MIQ. E tuwhera ana te Pūtahi Ratonga i ngā haora atu i 0800 ki te 2200 (te wā o Aotearoa), i ngā rangi e whitu o te wiki.